Czym jest rynek spot w handlu kryptowalutami?

Wprowadzenie

Wraz ze wzrastającą liczbą instytucji zaczynających inwestować w kryptowaluty, coraz więcej użytkowników zaczęło się nimi interesować. Na początek przygody z inwestowaniem/tradingiem kryptowalut warto zacząć od podstaw, poznając zasady kupna i sprzedaży kryptowalut, zanim przejdzie się do tradingu.

Handel spot to najprostszy i najbardziej podstawowy sposób handlu kryptowalutami. Nowi traderzy zazwyczaj rozpoczynają swoją przygodę z tradingiem kryptowalut od interakcji z rynkami spot. W porównaniu do inwestowania w krypto, które zazwyczaj polega na długoterminowym trzymaniu kryptowaluty, trading spot obejmuje kupno i sprzedaż różnych kryptowalut w celu generowania regularnych, krótkoterminowych zysków.

W tym artykule poznamy handel spot.

Najważniejsze wnioski:

• Handel spot oznacza kupno i sprzedaż kryptowalut po aktualnej cenie rynkowej z zamiarem natychmiastowego dostarczenia przedmiotu transakcji.

• Niektóre zalety tradingu spotowego obejmują stosunkowo niskie ryzyko, prosty proces oraz przejrzystość cen.

Czym jest spot trading kryptowalut?

Handel spot oznacza kupowanie i sprzedawanie kryptowalut po aktualnej cenie rynkowej, znanej również jako cena spot, z zamiarem natychmiastowego przekazania handlowanej kryptowaluty. W tym kontekście „dostawa” odnosi się do wypełnienia zobowiązań transakcyjnych przez kupującego i sprzedającego, gdzie kupujący oferuje płatność, a sprzedający oferuje handlowaną kryptowalutę.

Handlarze spot zazwyczaj kupują kryptowaluty po aktualnej cenie rynkowej za posiadany kapitał, przetrzymują je przez pewien czas, licząc na wzrost ceny, aby ostatecznie sprzedać je z zyskiem. Handel spot jest popularny wśród traderów, ponieważ mogą otwierać krótkoterminowe pozycje z niskimi spreadami i bez daty wygaśnięcia.

Inwestorzy na rynku spot mogą również zajmować pozycje krótkie na rynku kryptowalut. Polega to na sprzedaży kryptowaluty i ponownym jej zakupie, gdy cena spadnie.

Posiadanie rzeczywistych kryptowalut, które są kupowane i sprzedawane, różni się od handlu instrumentami pochodnymi, takimi jak kontrakt na różnicę kursową (CFD) kryptowalut, gdzie przedmiot obrotu jedynie śledzi cenę kryptowaluty i nie przyznaje traderom prawa własności do kryptowaluty.

Szczegóły dotyczące handlu kryptowalutami na rynku spot

Czym Jest cena spot?

Cena spot odnosi się do aktualnego kursu rynkowego przy natychmiastowym kupnie lub sprzedaży danego aktywa.

Czym są pary do handlu spot na kryptowalutach?

Pary tradingowe określają aktywa, które można wymieniać między sobą. Na kryptowalutowym rynku spot występują dwa główne typy par handlowych: pary krypto-fiat (np. ETH/USD) oraz pary krypto-krypto (np. ETH/USDT).

Czym jest księga zleceń?

Księga zleceń dostarcza traderom informacji na temat głębokości danego rynku. Wyświetla listę otwartych zleceń kupna i sprzedaży wybranej kryptowaluty w czasie rzeczywistym. Księga zleceń ma dwie strony:

• Strona kupująca: pokazuje wszystkie otwarte zlecenia kupna poniżej ostatniej ceny transakcyjnej. Oferty składane przez kupujących nazywane są „bidami”.

• Strona sprzedająca: pokazuje wszystkie otwarte zlecenia sprzedaży powyżej ostatniej ceny transakcyjnej. Oferowana cena sprzedaży jest znana jako „ask”.

Otwarte zlecenie odnosi się do niezrealizowanych zleceń, które nie zostały jeszcze wykonane.

Różne rodzaje zleceń

Istnieją różne rodzaje zleceń, jakie można składać na rynku spot kryptowalut.



Zlecenie z limitem



Dzięki temu traderzy na rynku spot mogą przygotowywać transakcje spot z wyprzedzeniem. Ustaw preferowaną cenę kupna lub sprzedaży kryptowaluty, znaną jako cena z limitem. Gdy cena rynkowa osiągnie tę wartość, zlecenie tradera zostanie zrealizowane dzięki warunkom określonym wcześniej przez tradera.



Zlecenie rynkowe



Zlecenie rynkowe jest realizowane natychmiast po aktualnych cenach rynkowych. Ten typ zlecenia jest używany przez traderów, którzy chcą zrealizować swoje zlecenia tak szybko, jak to możliwe. Traderzy spot mogą złożyć to zlecenie z łatwością, bez konieczności wprowadzania ceny. Po zrealizowaniu zlecenia rynkowego można natychmiast kupić lub sprzedać posiadane aktywa po najlepszej dostępnej cenie spot.

Nie ma gwarancji, że cena rynkowa nie zmieni się podczas realizacji zlecenia, szczególnie biorąc pod uwagę niestabilne warunki rynkowe kryptowalut.

Sprawdź historię transakcji, aby śledzić typy złożonych zleceń.

Czym są opłaty maker i taker?

Większość giełd pobiera opłatę transakcyjną za każde zlecenie w obrocie spot. Wysokość opłat zależy od tego, czy trader jest makerem czy takerem.



Opłata Taker



Takerzy to handlowcy, którzy usuwają płynność z księgi zleceń. Kupujący, który składa zlecenie po cenie rynkowej, jest określany jako taker. Trader, którego zlecenie jest natychmiastowo realizowane z istniejącą ofertą kupna lub sprzedaży, podlega opłacie taker.



Opłata maker



Maker to trader zapewniający płynność na rynku poprzez zwiększanie głębokości arkusza zleceń. Opłata maker jest naliczana, gdy zlecenie transakcji jest składane z wyprzedzeniem przy zleceniach limit.

Jednakże nie wszystkie zlecenia z limitem podlegają opłacie maker. Na przykład, gdy trader od razu zostanie sparowany ze zleceniem, może zostać obciążony opłatą taker. Aby naliczona została opłata maker, można złożyć zlecenie z limitem, dzięki czemu nie dojdzie do natychmiastowego sparowania zlecenia, nawet gdy warunki zostaną spełnione.

Różnice między handlem spot a handlem z dźwignią

W przypadku handlu spot traderzy kupują kryptowaluty za dostępny kapitał i stają się pełnymi właścicielami aktywów po zawarciu transakcji. 



W handlu z dźwignią, inwestorzy pożyczają kapitał od osób trzecich, aby zrealizować zakup kryptowalut. Umożliwia to traderom korzystającym z dźwigni zakup większych ilości kryptowalut lub otwieranie większych pozycji handlowych, co może prowadzić do znaczniejszych zysków. Jednak jest to uznawane za bardziej ryzykowne, ponieważ nieudane zlecenie z dźwignią może zwiększyć straty i kosztować traderów więcej niż ich początkowy kapitał.



Dodatkowo, traderzy handlujący z dźwignią muszą stale spełniać wymogi depozytowe, aby uniknąć wezwania do uzupełnienia depozytu (margin call), które może skutkować przymusową sprzedażą aktywów. Traderzy wykorzystujący dźwignię muszą nieustannie monitorować swoje zlecenia. Ponadto koszty pożyczki na depozyt zabezpieczający mogą się kumulować, przez co traderzy korzystający z dźwigni muszą częściej handlować w krótszych ramach czasowych w porównaniu do tradingu spotowego.

Różnice między handlem spot a handlem futures

W handlu spot kryptowaluty są kupowane z natychmiastową dostawą, a traderzy spot stają się właścicielami bazowego aktywa. Następnie traderzy spot zwykle czekają na wzrost ceny kryptowaluty zanim zrealizują zysk.

Traderzy futures, z kolei nie posiadają aktywów bazowych – mają jedynie kontrakt reprezentujący wartość kryptowaluty. W handlu kontraktami futures zarówno kupujący, jak i sprzedający zgadzają się na wymianę określonej ilości kryptowaluty po ustalonej cenie w przyszłości, która zostaje zablokowana w kontrakcie do momentu sfinalizowania transakcji w późniejszym terminie. W dniu wygaśnięcia kontraktu następuje rozliczenie między kupującym a sprzedającym.

Główną różnicą między handlem spot a handlem kontraktami futures jest wykorzystanie dźwigni finansowej. Handel kontraktami futures umożliwia wykorzystanie dźwigni finansowej, dzięki czemu traderzy mogą otwierać większe pozycje nawet przy niższym stanie konta.

Rynki spot krypto

Rynki spot, znane również jako rynki kasowe ze względu na płatności dokonywane z góry, są dostępne dla szerokiej gamy klas aktywów. Obejmują one akcje, obligacje i rynek walutowy (forex). NASDAQ i NYSE (New York Stock Exchange) to dwa najpopularniejsze rynki kasowe.

Aby zrozumieć funkcjonowanie rynku spot w handlu kryptowalutami, spójrzmy na parę handlową spot BTC/USDT.

Kupujący A wystawia zlecenie kupna BTC o równowartości 1000 USDT po cenie jednostkowej 42 000 USD. Kupujący A zostanie sparowany ze Sprzedającym B, który oferuje BTC w zamian za USDT po cenie oczekiwanej przez Kupującego A. Po uzgodnieniu ceny między Kupującym A a Sprzedającym B zlecenie zostanie zrealizowane natychmiast.

Rynki spot są powszechnie podatne na nastroje rynkowe, a ceny spot praktycznie wszystkich kryptowalut podlegają gwałtownym wahaniom. Dlatego zrozumienie nastrojów rynkowych to przydatna umiejętność dla traderów spot.

Różne rodzaje rynków spot dla kryptowalut zostaną omówione w następnej sekcji.



Rodzaje rynków spot kryptowalut

Handel spot występuje w dwóch głównych typach rynku spot: Giełdy i handel pozagiełdowy (OTC)

Giełdy

Giełdy to platformy, które łączą popyt z podażą, umożliwiając traderom spot szybki zakup lub sprzedaż kryptowalut po cenie rynkowej. Na rynkach spotowych kryptowalut istnieją dwa różne rodzaje giełd: giełdy scentralizowane (CEX) oraz giełdy zdecentralizowane (DEX).



Scentralizowana giełda



Giełda CEX działa jako pośrednik między traderami spot a kryptowalutami, pełniąc funkcję powiernika i zarządzając handlowanymi kryptowalutami. Giełdy scentralizowane (CEX) oferują arkusz zleceń, który dostarcza traderom spot informacje o ilości kryptowalut dostępnych na sprzedaż oraz o popycie rynkowym na daną kryptowalutę. To służy do oceny płynności rynkowej dostępnej do handlu.

Giełdy CEX umożliwiają traderom spotowym dostęp do par kryptowalutowo-fiatowych. Aby rozpocząć handel spot, wpłać na konto środki w walucie fiat lub kryptowalucie.

Giełdy scentralizowane (CEX) mają określone obowiązki:

• zapewnianie płynnych transakcji

• bezpieczeństwo platformy

• ochrona klienta

• zgodność z przepisami

• uczciwe ceny

• Know Your Customer (KYC)

• Przeciwdziałanie praniu brudnych pieniędzy (AML)

Ponieważ giełdy scentralizowane oferują powyższe funkcje i usługi, handel spot na CEX-ach często wiąże się z opłatami transakcyjnymi. Opłaty pobierane są również za notowania i inne czynności handlowe. W ten sposób giełdy scentralizowane mogą generować zyski niezależnie od stanu rynku, o ile posiadają wystarczający wolumen obrotu i liczbę użytkowników.



Zdecentralizowana giełda



Ten rodzaj giełdy jest najczęściej wykorzystywany do handlu kryptowalutami. Giełfy DEX oferują podobne funkcje i usługi jak giełdy scentralizowane (CEX). Największa różnica polega jednak na tym, że w przypadku DEX-ów nie występują pośrednicy. Dopasowanie kupujących i sprzedających odbywa się za pomocą technologii blockchain, gdzie inteligentne kontrakty z ustalonymi regułami służą do realizacji zleceń bezpośrednio z portfela tradera. Dzięki kodom samowykonującym się inwestorzy mogą dokonywać transakcji bez konieczności polegania na pośredniku, który zrealizowałby zlecenie w ich imieniu. Podobnie, handlowana kryptowaluta nie musi być przechowywana w depozycie przez CEX, co daje traderom pełną własność kryptowaluty.

Podczas korzystania z DEXów, traderzy nie muszą zakładać konta i mogą pominąć proces KYC. Zapewnia to użytkownikom znacznie więcej prywatności i swobody, umożliwiając im bezpośrednie zawieranie transakcji z innymi. Wadą jest jednak to, że w przypadku jakichkolwiek problemów technicznych, brak KYC i obsługi klienta pozostawia tradera praktycznie bez pomocy.

Niektóre DEXy wykorzystują model księgi zleceń, podobny do tego w CEXach. Nowszym rozwiązaniem w tej przestrzeni jest model automatycznego animatora rynku (AMM), stosowany między innymi przez Uniswap i PancakeSwap. AMM wykorzystują formułę do ustalania cen i korzystają z puli płynności. 

Handel pozagiełdowy (OTC)

Handel spot może być realizowany poprzez handel OTC lub P2P, a każda z tych metod ma swoje zalety.

Handel OTC uznawany jest za pozagiełdowy, ponieważ kupujący i sprzedający zawierają transakcje bezpośrednio, bez udziału strony trzeciej lub platformy handlowej nadzorującej ich wymianę. Kupujący i sprzedający nie korzystają z księgi zleceń i mogą wymienić dowolną kryptowalutę po cenie, która odpowiada obu stronom, nawet jeśli jest ona niższa lub wyższa od ceny rynkowej.

Handel OTC jest popularny wśród traderów spotowych z następujących powodów:



Zmniejszony poślizg cenowy



Korzystanie z księgi zleceń może prowadzić do poślizgu cenowego, szczególnie w przypadku kryptowalut o niskiej płynności, takich jak kryptowaluty o małej kapitalizacji. Skutkuje to niemożnością realizacji zlecenia przez traderów spot po żądanej cenie. Handel OTC omija księgę zleceń, pozwalając traderom spot na realizację pozycji bez doświadczania wysokiego poślizgu cenowego.



Zmniejszona zmienność rynku



Ponieważ traderzy OTC dokonują transakcji poza rynkiem, mogą obracać dużymi kwotami, nie martwiąc się o zmienność, która miałaby miejsce w przypadku handlu na otwartym rynku.

Jak zarabiać na handlu Spot

Handel spot pozwala użytkownikom na posiadanie tokenów nawet przez wiele lat. Jest więc używany przez wielu traderów do uśredniania kosztów w dolarach (DCA) ich ulubionych kryptowalut. Pamiętaj, że zyski stają się „realne” dopiero po „przeniesieniu” kryptowalut, czyli wymianie na walutę fiducjarną lub stablecoiny. W tym momencie kryptowaluty stają się opodatkowane, ale można je trzymać bezterminowo zanim zostaną objęte podatkiem.



Jak handlować na rynku spot z Bybit

Jeśli chcesz handlować na rynku spot z Bybit, poniżej znajdziesz szczegółową instrukcję, która przeprowadzi Cię przez cały proces.



1. Utwórz konto na Bybit. Zarejestruj się na stronie internetowej Bybit lub w aplikacji Bybit i przejdź weryfikację KYC, aby odblokować większy wolumen obrotu oraz wyższe limity wpłat i wypłat.









2. Kup BTC lub USDT za pomocą wybranej waluty tradycyjnej w Bybit Fiat Gateway, aby uzyskać dostęp do par spot.









3. Po zasileniu konta, najedź kursorem na strefę rynku Spot, aby handlować parami spot poprzez wybór zlecenia limit, market lub warunkowego.









4. Wykres rynku spot jest przygotowany z konfigurowalnymi danymi historycznymi aktywa, zarówno w standardowym, jak i zaawansowanym widoku. Na wykresie znajdziesz różne wskaźniki techniczne do analizy instrumentu.









5. Księga zleceń zapewnia pełną przejrzystość, umożliwiając otrzymywanie alertów o zleceniach kupna i sprzedaży oraz odpowiednie dostosowanie ceny kupna/sprzedaży. 



Po wprowadzeniu niezbędnych informacji dotyczących kupna lub sprzedaży kliknij przycisk Kup BTC lub wybrany zasób cyfrowy, aby zrealizować zlecenie. 

Zanim zaczniesz, pamiętaj, że Bybit narzuca limity handlowe na handel spot. Przykładowo, zlecenia rynkowe można realizować jedynie po 10 najwyższych cenach bid/ask w arkuszu zleceń, aby zapobiec manipulacjom rynkiem. W przypadku gdy część zamówienia przekroczy ten limit, zostanie ono odrzucone.

Jeśli posiadasz już konto instrumentów pochodnych na platformie Bybit, ale chcesz wpłacić środki na swoje konto Bybit Spot, oto co musisz zrobić: 

Bybit Web3: W strefie zleceń spot kliknij Wpłata lub Przelewy, aby przejść do strony, gdzie możesz przelać środki z konta Derywaty lub ByFi na konto Spot. 

Aplikacja Bybit: Kliknij Aktywa w prawym rogu wyświetlacza mobilnego, następnie wybierz konto Spot, aby wpłacić środki w preferowanej walucie. W przeciwnym razie kliknij Przelew, aby przenieść saldo z Konta Derywatów na Konto Spot.

Na platformie Bybit dostępnych jest 15 par walutowych Spot, w tym BTC/USDT, BIT/USDT, EOS/USDT, XRP/USDT, ETH/USDT, LINK/USDT, DOGE/USDT i wiele innych. Od każdej transakcji przeprowadzanej na rynku spot Bybit pobierane będą opłaty dla maker i takerów w wysokości 0,1%. 

Obliczanie opłat za handel spotowy Bybit

Weźmy za przykład parę walut BTC/USDT. Jeśli bieżąca cena BTC wynosi 42 000 USD, traderzy mogą kupić lub sprzedać 1 BTC za 42 000 USDT. Wzór wygląda następująco:

Opłata za handel = Zrealizowana ilość zlecenia × Stawka opłaty za handel

Alicja kupuje 1 BTC używając zlecenia rynkowego w USDT. Opłata taker dla Alice wyniosłaby 1 × 0,1% = 0,001 BTC

Jack kupuje 42 000 USDT używając zlecenia limit za BTC. Opłata maker dla Jacka wyniosłaby: 42 000 × 0,1% = 42 USDT

Po zrealizowaniu zlecenia:

Aby zrealizować zlecenie rynkowe na 1 BTC, należy opłacić prowizję od zlecenia w wysokości 0,001 BTC. Po automatycznym potrąceniu opłat transakcyjnych, Alice otrzyma łącznie 0,999 BTC.

Jack kupuje 42 000 USDT za pomocą zlecenia z limitem i zapłaci opłatę maker w wysokości 42 USDT. Otrzyma łącznie 41 958 USDT po potrąceniu opłat maker. 

Jednakże, w przypadku anulowania lub braku realizacji zleceń, Jack i Alice nie zostaną obciążeni żadnymi opłatami transakcyjnymi.

Zalety handlu spot



Przejrzyste ceny



Ceny rynku spot są w pełni transparentne i można je zobaczyć w księdze zleceń. Ceny są oparte wyłącznie na podaży i popycie rynkowym. Jest to odmienne od innych instrumentów handlowych, takich jak derywaty (kontrakty futures, opcje itp.), gdzie ceny zależą od wielu czynników, w tym czasu, stopy finansowania, stóp procentowych i innych.



Prosty proces



Traderzy na rynku spot mogą łatwo obliczyć ryzyko i zysk na podstawie ceny wejścia i bieżącej ceny rynkowej. Wynika to z tego, że inwestorzy spot posiadają kryptowaluty bezpośrednio, więc nie muszą martwić się o dodatkowe czynniki, takie jak depozyty zabezpieczające czy odsetki.



Prostota



Jak wspomniano powyżej, w przeciwieństwie do handlu z dźwignią, tradując na rynku spot nie można zostać zlikwidowanym ani otrzymać wezwania do uzupełnienia depozytu. Traderzy spot mogą zatem „ustawić i zapomnieć”, sprawdzając stan tylko wtedy, gdy chcą zrealizować zysk. Z drugiej strony, biorąc pod uwagę zmienność kryptowalut, traderzy handlujący derywatami, którzy korzystają z dźwigni i depozytu zabezpieczającego, muszą nieustannie monitorować swoje pozycje, aby chronić się przed likwidacją.

Traderzy spot mogą również otwierać i zamykać pozycje w dowolnym momencie, bez konieczności ciągłego sprawdzania swoich pozycji handlowych. 



Relatywnie niskie ryzyko



Handel spot wiąże się z mniejszym ryzykiem w porównaniu z handlem derywatami. Bez użycia depozytu zabezpieczającego traderzy na rynku spot są chronieni przed utratą kwoty większej niż pierwotnie zainwestowany kapitał.



Potęga przechowywania



Handel spot nie wykorzystuje dźwigni ani depozytu zabezpieczającego, więc handlujący na rynku spot nie muszą płacić odsetek ani utrzymywać depozytu. Dlatego też, jeśli trader spotowy ma duże zaufanie do konkretnej kryptowaluty, może zdecydować się ją zatrzymać, nawet jeśli token mocno stracił na wartości.

Wady handlu spot



Ograniczony potencjał zysku



Jak wspomniano wcześniej, handel spot nie wykorzystuje dźwigni ani depozytu zabezpieczającego i opiera się wyłącznie na kapitale, którym dysponuje trader spot. W związku z tym pozycje w handlu spot są ograniczone i handlujący na rynku spot nie mogą otwierać większych pozycji, takich jak te dostępne w handlu futures i z użyciem dźwigni. Potencjalny zysk, jaki może osiągnąć trader na rynku spot, jest zatem ograniczony.



Poślizg spowodowany brakiem płynności rynku



Z czasem płynność na rynku spot może wysychać. Zwłaszcza w okresach bessy mniejsze altcoiny tracą znaczną część swojej płynności, biorąc pod uwagę mniejszy wolumen obrotu na rynku.

Gdy to nastąpi, traderom spot będzie trudno kupić lub sprzedać swoje kryptowaluty po uczciwej cenie rynkowej z powodu poślizgu wynikającego z niewystarczającej płynności. Będą musieli albo sprzedać kryptowaluty po cenie niższej niż rynkowa, kupić kryptowalutę po cenie wyższej niż rynkowa, albo trzymać swoje inwestycje w nadziei na lepszą cenę w przyszłości.

Podsumowanie

Ogólnie rzecz biorąc, korzystanie z rynku spot do tradingu kryptowalut może być świetnym sposobem na posiadanie kryptowalut po pożądanych cenach. Natychmiastowość związana z handlem na rynku spot może być bezcenna, gdy chcesz uzyskać błyskawiczny zwrot z inwestycji. W porównaniu, w przypadku tradingu futures musisz czekać na zwroty i liczyć się z ryzykiem utraty początkowego depozytu zabezpieczającego.